Celem raportu było określenie poziomu patriotyzmu Polaków oraz poznanie opinii społeczeństwa polskiego dotyczące tzw. patriotyzmu gospodarczego, w odniesieniu do działań polskich podmiotów gospodarczych. Badanie zostało przeprowadzone na reprezentatywnej grupie Polaków. Badanie (w dalszej części) zróżnicowała przepytywane osoby na następujące pięć zmiennych (tj. wiek, płeć, miejsce zamieszkania, wykształcenie oraz poparcie dla partii politycznych badanych osób). Wyniki badań wskazane poniżej podane są w danych procentowych.

W ujęciu ogólnym badania udowadniają tezę, że przynajmniej w sferze deklaratywnej Polacy są narodem nastawionym patriotycznie.

  • Prawie 90% badanych osób uważa się „za” i „raczej za” patriotę/patriotkę. Podobny odsetek osób wskazał również, że wychowanie młodych obywateli w duchu patriotyzmu jest istotnym elementem aktywności społecznej.
  • Ponad połowa ankietowanych wskazała przy tym, że to rodzina powinna być podstawową komórką społeczną uczącą dzieci i młodzież o patriotyzmie. Na kolejnych miejscach ankietowani wskazali szkołę (19,6%) oraz władze państwowe (7,5%).
  • Ponad połowa badanych wskazała również, że w razie konieczności oddałaby życie za kraj, zaś ponad 70% ankietowanych deklaruje pozostanie w Polsce w przypadku ewentualnego konfliktu zbrojnego.
  • Zdecydowana większość Polaków ocenia, że jesteśmy patriotycznym narodem, przy czym jedynie niecałe 20% jest przeciwnego zdania.
  • Prawie 60% ankietowanych pozytywnie ocenia politykę historyczną prowadzoną przez polskie władze (odpowiednio 16,6% „zadecydowanie dobrze”, 42,3% „raczej dobrze”). Przeciwnego zdania jest prawie 40% badanych (24,9% raczej źle, 12,5% zdecydowanie źle). Niecałe 4% osób nie ma na ten temat zdania.

Pomimo wysokich wyników w sferze deklaratywnej, Polacy nie wykazują podobnego poziomu zaangażowania jeżeli chodzi o aktywność patriotyczną czy znajomość słów Mazurka Dąbrowskiego.

  • Z badań wynika, że jedynie 1/3 ankietowanych wzięła udział w zorganizowanych uroczystościach odzyskania przez Rzeczpospolitą niepodległości, a prawie 60% ankietowanych nie brało udziału w jakichkolwiek uroczystościach patriotycznych w ciągu ostatniego roku. Co więcej, nieznacznie ponad połowa badanych błędnie określiła poprawność pierwszej zwrotki hymnu, wskazując „Jeszcze Polska nie zginęła, póki my żyjemy” jako poprawną wersję.
  • Mimo to, na uwagę z pewnością zasługuje fakt, że ponad 40% badanych zawsze wywiesza polską flagę w święta państwowe. Niewiele poniżej 40% robi to czasami, zaś jedynie 17% nigdy tego nie robi.

Wyniki badań dotyczące patriotyzmu gospodarczego Polaków wskazują, że jako naród przywiązujemy dosyć dużą wagę do pochodzenia kupowanych produktów.

  • Ponad 75% badanych „zdecydowanie” bądź „raczej” wybiera polskie produkty w sklepach.
  • Badania wskazują również, że dla Polaków istotna jest jakość kupowanego produktu.
  • Na pytanie „Jeśli miałby(łaby) Pan(i) do wyboru produkt gorszej jakości produkowany przez polskiego producenta i produkt zagraniczny w tej samej cenie to, który by Pan(i) wybrał(a)?” niemalże taka sama ilość osób wskazała na polski i zagraniczny. Mimo to, w przypadku pytania dotyczącego zakupu produktu polskiego takiej samej jakości, ale w wyższej cenie niż zagraniczny, 63% ankietowanych wybrałoby produkt z Polski.

Badania wskazują na niski poziom świadomości społeczeństwa w odniesieniu do weryfikacji pochodzenia kupowanego produktu.

  • Ponad połowa badanych (52,4%) nie zna trzech pierwszych cyfr kodu kreskowego oznaczającego produkt pochodzenia polskiego, przy czym 6% nie wie czym jest kod kreskowy.
  • Polacy są jednak zgodni, ze konieczna jest lepsza edukacja społeczeństwa w zakresie wyboru polskich produktów (prawie 90% uważa to za konieczne).

Jak już zostało wspomniane powyżej w drugiej części badania wprowadzono rozróżnienie na pięć różnych zmiennych (tj. wiek, płeć, miejsce zamieszkania, wykształcenie oraz poparcie dla partii politycznych).

  • Wyniki wskazują, że kobiety rzadziej uczestniczyły w uroczystościach związanych ze 100-leciem odzyskania niepodległości oraz w innych uroczystościach o charakterze patriotycznym. Mimo to Polski wykazują się lepszą znajomością słów hymnu narodowego.
  • Kobiety również gorzej oceniają politykę historyczną władz polskich niż mężczyźni.
  • W przypadku podziału ze względu na płeć należy podkreślić, iż mężczyźni wykazują większą wolę by zginąć za kraj oraz pozostać w nim w przypadku wybuchu konfliktu zbrojnego.

W kwestiach związanych z patriotyzmem gospodarczym wynika, że kobiety częściej wybierają w sklepach polskie produkty (niecałe 80% kobiet w porównaniu do 73% mężczyzn), ale to mężczyźni częściej wiedzą jakie są pierwsze trzy cyfry kodu kreskowego stosowanego do ich oznaczenia (45,2% badanych mężczyzn w porównaniu do 37,5% kobiet). W przypadku pozostałych pytań dotyczących ogólnie rozumianego poczucia patriotyzmu oraz patriotyzmu gospodarczego nie występują znaczące różnice.

Biorąc pod uwagę wiek respondentów, badania wskazują, że osoby starsze są bardziej skłonne poświęcić swoje życie za ojczyznę oraz pozostać w kraju podczas wojny.

  • Zdecydowanie najwyższy wskaźnik woli do poświęceń jest zauważalny w grupie wiekowej 60 lat i powyżej (ponad 60% osób w tym wieku jest gotowe poświęcić życie za ojczyznę, a ponad 85% pozostałoby w kraju podczas konfliktu zbrojnego).
  • Dla przykładu w najmłodszej grupie wiekowej (tj. 18-25 lat) wskaźnik ten wynosi odpowiednio niecałe 45% i lekko ponad 60%.
  • Osoby starsze chętniej wywieszają polską flagę w święta państwowe oraz częściej oceniają społeczeństwo polskie jako patriotyczne.
  • Zaskoczeniem może być również fakt, że w przypadku pytania o poprawność hymnu państwowego, najwięcej prawidłowych odpowiedzi padło z ust osób najmłodszych i najstarszych.
  • Najgorzej hymn znają osoby w przedziale wiekowym 35-44.
  • Największe poparcie dla polityki historycznej władz jest zauważalne w grupie wiekowej 60 lat i powyżej (prawie 65%) przy czym aż 26,7% osób z grupy 55-60 ocenia ją „zdecydowanie dobrze”.
  • Najgorzej ocenia ją pokolenie 35-44 (prawie połowa pytanych ma do niej negatywny stosunek).
  • Wyniki badań pokazują również, że starsze osoby są bardziej skłonne do kupowania polskich towarów.
  • W przypadku pytania dotyczącego porównywalnej jakości towarów, największy odsetek osób, które kupią produkt polski pomimo wyższej ceny pojawia się w kategorii wiekowej 26-34.
  • Najmniej przekonane do polskich towarów są osoby najmłodsze.

W przypadku zmiennej dotyczącej miejsc zamieszkania badania wskazują, że osoby ze wsi i mniejszych miejscowości najchętniej wywieszają flagę podczas świąt państwowych.

  • Osoby te wykazują się również lepszą znajomością hymnu państwowego oraz lepiej oceniają politykę historyczną władz.
  • Co ciekawe, mieszkańcy wsi i mniejszych miast rzadziej uczestniczą w jakichkolwiek uroczystościach patriotycznych. Najwyższy wskaźnik uczestnictwa w tego typu przedsięwzięciach pojawia się w grupie osób zamieszkałych w miastach powyżej 500 tys. mieszkańców (prawie 50%).
  • Polacy z większych miast i aglomeracji miejskich są również bardziej skłonni do wyjazdu z kraju w wypadku konfliktu.
  • Największy odsetek osób skłonnych do poświęcenia życia za kraj można zaobserwować u mieszkańców wsi (15,2% „zdecydowanie tak” i 42,5% „raczej tak”) oraz miast 100-500 tys. mieszkańców (odpowiednio 21,4% i 41,7%).
  • Najmniej chętne do tego typu poświęceń są osoby z miast do 20 tys. mieszkańców (30,3% „raczej nie” i 9,1% „zdecydowanie nie”) oraz miast powyżej 500 tys. mieszkańców (24,1% i 12,1%).
  • Polacy z mniejszych ośrodków również chętniej kupują polskie produkty, ale to osoby z miast powyżej 500 tys. najlepiej się orientują jaki są trzy pierwsze cyfry kodu kreskowego stosowanego do oznaczenia tych produktów.

Pewne znaczące różnice w wynikach badań występują także w zależności od wykształcenia respondentów.

  • Polacy posiadający wyższe wykształcenie częściej biorą udział w uroczystościach o charakterze patriotycznym oraz wydarzeniach związanych ze 100-leciem odzyskania przez Polskę niepodległości. Osoby te również w największym stopniu czują się patriotami/patriotkami (ponad 85%).
  • Dla porównania wynik ten w kategorii osób z wykształceniem średnim jest o dziesięć punktów procentowych niższy.
  • Osoby z dyplomem uczelni wyższej najgorzej oceniają politykę historyczną władz (65,4% osób w tej kategorii ocenia ją negatywnie).
  • Ta z kolei jest najlepiej oceniana przez osoby z wykształceniem podstawowym (77,4% ma do niej pozytywny stosunek).

W przypadku znajomości hymnu polskiego nie występują znaczące różnice pomiędzy badanymi grupami. Mimo to, zaskoczeniem może być fakt, że największy procentowy odsetek osób poprawnie wskazujących odpowiedź „Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy” występuje w grupie osób z wykształceniem podstawowym i zawodowym. W badaniu nie zanotowano znaczących różnic dotyczących patriotyzmu gospodarczego pomiędzy grupami. Jedyną grupą, w której ponad połowa badanych wskazała 590 jako trzy pierwsze cyfry kodu kreskowego dla produktów pochodzących z Polski są osoby z wykształceniem wyższym (55,8%). Najgorzej w tym zestawieniu wypadły osoby z wykształceniem podstawowym (62,9% nie posiada takiej wiedzy).

Ostatnia zmienna dotyczy poparcia dla partii politycznych pośród respondentów. Z badań wynika, że poglądy polityczne nie maja wpływu na uczestnictwo w uroczystościach związanych ze 100-leciem odzyskania niepodległości oraz innych uroczystościach o charakterze patriotycznym. Podobnie się ma sytuacja ze znajomością hymnu polskiego oraz wywieszaniem flagi podczas świąt państwowych. Wyborcy wszystkich partii wskazali w większości, że wybierają w sklepach polskie produkty.

Podsumowując, wyniki badań przedstawiają Polaków w sferze deklaratywnej jako naród patriotyczny, skorych do poświęceń i walki za kraj w przypadku konfliktu zbrojnego. Mimo to, należy podkreślić fakt, że mniejszość z nich uczestniczyła w obchodach związanych ze 100-leciem odzyskania przez Polskę niepodległości oraz innych wydarzeniach o charakterze patriotycznym. Badani uważają również, że to rodzinna powinna być miejscem, gdzie młodzi ludzie uczą się patriotyzmu. Niezależnie od płci, wieku, miejsca zamieszkania, wykształcenia oraz poglądów politycznych, spora część rodaków ma problem ze wskazaniem poprawnej wersji hymnu. Zdecydowana większość Polaków stara się kupować polskie produkty w sklepach. Badani są także skłonni zapłacić więcej za rodzimy produkt pod warunkiem, że będzie on charakteryzował się taką samą jakością co zagraniczny, natomiast przy podobnej cenie wybiorą ten lepszej jakości bez względu na jego pochodzenie.

Badanie przeprowadzono w listopadzie 2018 r.

 
trojkat szary
KONTAKT

WARSZAWSKI INSTYTUT
INICJATYW STRATEGICZNYCH

ul. Puchaczy 25, 02-837 Warszawa
telefon: +48 793 411 031
e-mail: biuro@wiis.org.pl
KRS: 0000651459    NIP: 7010640064    REGON: 366037554
Nr rachunku: 82 1750 0012 0000 0000 3573 5755

facetwit

 


 

STATUT FUNDACJI

 

PARTNERZY

logo stratfor          Logo WBNiL             TS            logocw n0iRdjL